Risico categorie | Sub aanduiding | Toelichting | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Grondexploitaties | |||||||
Bouwplannen en projecten | Westergouwe | Voor fase I en II is het grootste deel van de kosten en opbrengsten gerealiseerd en is er vrijwel geen risico meer. Voor fase III nemen de risico’s af, doordat de gronden voor het grootste deel getenderd of verkocht zijn en de realisatie vordert. Voor Westergouwe III.B en IV zijn er zowel risico’s aan de opbrengstenzijde als kostenzijde. Het verschil in de omvang van het risico ten opzichte van vorig jaar ontstaat door indexering, rente en fasering. De risico’s zijn zoveel mogelijk binnen de grondexploitatie verwerkt. Omdat het plan voor Westergouwe-V nog moet worden uitgewerkt, kan bij die uitwerking ook ingespeeld worden op die risico’s. | |||||
| Spoorzone | De GREX Spoorzone is per 31-12-2025 afgesloten. | |||||
Naam | Omschrijving | Risico-gebied | Kansper-centage | Maximaal (*€1.000) | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Top 10 risico´s |
|
|
|
| |||
Open einde regeling Jeugd | De Jeugdwet is een open-einde regeling en kent daardoor geen bestedingsplafond. Hierdoor moet de gemeente ondersteuning blijven leveren aan haar inwoners, ook als het budget voor het lopende jaar - in dit geval 2025 - niet toereikend is. Als mitigerende maatregel voor het beheersbaar houden van de kosten voor ondersteuning vanuit de Jeugdwet en de WMO is het maatregelenpakket van Berenschot in gang gezet. Voorzichtigheidshalve moet desalniettemin rekening worden gehouden met het risico dat de realisatie van de reeds ingeboekte besparingen die uit het maatregelenpakket voortvloeien een ander tempo kent, dan wel mogelijk tegen valt. | Jeugdzorg | 70% | € 4.000 | |||
Open einde regeling Participatiewet (BUIG-budget) | De gemeente ontvangt een BUIG uitkering voor het betalen van bijstandsuitkeringen/uitkeringen Levensonderhoud en Loonkostensubsidies. Het BUIG-budget betreft twee deelbudgetten met een verschillende financieringssystematiek; beide zijn open einde regelingen. | Werk en inkomen | 70% | € 3.000 | |||
Borg- en garantstellingen | Gemeenten staan borg voor de rente- en aflossingsverplichtingen van organisaties zoals culturele instellingen, voetbalclubs, bibliotheek, etc. Als een partij niet kan voldoen aan de verplichting jegens de bank, dan zal de bank de gemeente aanspreken de betalingsverplichting over te nemen of de schuld over te nemen bij een faillissement (afhankelijk van de gevestigde zekerheden). Het risicoprofiel van de borgstellingen van de Schouwburgcomplex en de Cheese Experience is lager dan in voorgaande jaren. | Treasury | 10% | € 6.000 | |||
Inflatie | Door inflatie kunnen de prijzen voor afgenomen diensten en producten hoger uitpakken dan verwacht, mogelijk meer dan de uitkering uit het Gemeentefonds meestijgt door de loon-prijsindexatie. | Financiën | 50% | € 2.500 | |||
Fiscaliteit | Het onderdeel fiscaliteit binnen gemeenten wordt steeds complexer en het is een uitdaging om de bewustwording en de kennis breed in de organisatie te brengen en te houden. We zetten hier op in. | Financiën | 30% | € 3.000 | |||
Aansprakelijkheid en nadeelcompensatie | Niet of onvoldoende nakomen van contractuele afspraken en toezeggingen, onzorgvuldig handelen of onjuiste toepassing van regelgeving kan ertoe leiden dat de gemeente aansprakelijk wordt gesteld voor schade. Deze schade kan ontstaan in het openbaar gebied (letselschade, materiële schade, evenementen, etc.). Meestal door handelen of nalaten van de gemeente (onterecht weigeren/verlenen vergunning, werken in de openbare ruimte). Het gaat hierbij om grotere schades die niet worden gedekt door de verzekering (contractuele aansprakelijkheid) of boven de dekking uitgaan. | Juridisch | 30% | € 1.500 | |||
Stijgende materiaalkosten en krapte op de markt | Risico dat prijzen omhoog gaan voor aanbestedingen of op basis van Uniforme Administratieve Voorwaarden §47 (UAV) afspraken na aanbesteding. Veel materialen worden schaarser (en duurder) en veel aanbieders zitten vaak vol. Dit zorgt voor druk op de dienstverlening. Hier speelt ook de onzekerheid van de oorlog in Oekraïne en in het Midden Oosten. | Beheer Openbare Ruimte | 50% | € 5.000 | |||
Verbonden partijen en samenwerking | Verbonden partijen zijn gemeentelijke samenwerkingsverbanden of deelnemingen die gevormd zijn om bepaalde taken bijvoorbeeld efficiënter uit te voeren. De gemeente Gouda heeft in de rechtspersonen bestuurlijke invloed en/of financiële belangen. Per 1 januari 2025 is daar de gemeenschappelijke regeling Jeugd en Wmo Midden Holland bijgekomen. | Verbonden partijen / subsidie | 50% | € 1.000 | |||
Ontsluiting Westkant Gouda | Zuidplas en Gouda ontvangen in 2026 subsidie van het rijk voor infrastructurele maatregelen ter ontsluiting van Westergouwe en Cortelande. | Gebiedsontwikkeling | 50% | € 6.500 | |||
Rampen en crises | Natuur & Milieu: | Openbare Orde en Veiligheid | 15% | € 3.000 | |||
Risico categorie | Toelichting | Risico-gebied | Kansper-centage | Maximaal (*€1.000) | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Overige risico's |
|
|
|
| |||
Financiële gevolgen Wet toekomst pensioenen (Wtp) | De pensioenen van wethouders zijn op dit moment geregeld in de Algemene pensioen- en uitkeringswet politieke ambtsdragers (Appa). Een aangenomen motie in de Eerste Kamer roept het kabinet op om ook de pensioenen van politieke ambtsdragers onder te brengen in het nieuwe pensioenstelsel conform de Wet toekomst pensioenen. Hoe de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel voor politieke ambtsdragers eruit moet komen te zien is nog niet duidelijk. Een dergelijke overgang naar een nieuw pensioenstelsel die per 1 januari 2028 geregeld moet zijn, betekent dat alle opgebouwde pensioenaanspraken van politieke ambtsdragers worden overgezet in een nieuwe pensioenregeling. Daarbij zullen de decentrale overheden gevraagd worden om de gevormde voorzieningen over te dragen ter financiering. Het risico is dat de gevraagde inleg hoger zal zijn dan de opgebouwde voorziening. Het bedrag dat hiermee gemoeid is kan in de orde van € 1,5 miljoen zijn. Zowel de kans als het bedrag dat deze hogere kosten zich bij overdracht voordoen is erg lastig in te schatten. We rekenen vooralsnog op een kans van 25% en op de genoemde € 1,5 miljoen. Gouda doet mee aan een onderzoek van BZK. BZK adviseert over de financiële gevolgen van de Appa naar de Wtp. Tot dat advies is uitgebracht kan alleen een grove inschatting gemaakt worden van de financiële impact. | Bestuur | 25% | € 1.500 | |||
Bedrijfscontinuïteit | Bedrijfscontinuïteit is gericht op het waarborgen van de voortgang van bedrijfsprocessen bij een incident, ramp of calamiteit. Dit kunnen traditionele rampen zijn, zoals natuurrampen, brand en diefstal. Zo kan bijvoorbeeld langdurige stroomuitval de continuïteit van de dienstverlening in gevaar brengen. | Facilitair | 10% | € 1.500 | |||
Verzakkingen woonwagenlocaties | Risico is dat de gemeente extra kosten moet maken om verzakkingen van de woonwagenlocaties tegen te gaan. Een aantal van de woonwagenlocaties in eigendom van de gemeente heeft te maken met verzakkingen. Als verhuurder zijn wij verantwoordelijk voor een goede woonplek en dus ook een goede ondergrond. Om verzakkingen tegen te gaan worden de standplaatsen voorzien van een fundering. Kosten hiervan zijn circa €190.000 per plek. De gemeente heeft zes woonwagenlocaties in bezit. Met name de locaties aan de Tiendweg en de Goudkade zijn het meest urgent. De onderhoudsmiddelen zijn mogelijk niet toereikend. | Vastgoed | 70% | € 400 | |||
Stijgende rente | Het risico van stijgende rente voor de begroting kan zich op verschillende manieren manifesteren. | Treasury | 50% | € 500 | |||
Invoering Omgevingswet | Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. Het implementeren van de wet, waaronder het ontwikkelen van nieuwe werkprocessen en het opstellen van het omgevingsplan, kosten mogelijk meer dan eerder aan de reguliere ruimtelijke ordening en vergunningverlening werd besteed. In de reserve Omgevingswet zijn middelen beschikbaar, onder andere voor het inhuren van deskundige ondersteuning. Monitoring van de budgetten voor RO en Omgevingswet over de loop van een aantal jaar zal inzicht geven in de structurele kosten voor dit domein. De legesinkomsten worden bewaakt en waar nodig bijgesteld. | Ruimtelijk beleid | 50% | € 500 | |||
Extra inhuur | Het risico bestaat dat door omstandigheden extra kosten voor niet-begrote inhuur zullen worden gemaakt. | Inhuur | 50% | € 500 | |||
Frauderisico | Fraude is het bevoordelen van jezelf of een ander middels opzettelijk wederrechtelijk handelen. Bepalend voor fraude zijn dus de elementen bevoordeling en opzettelijke strijdigheid met wet- en regelgeving. Iedere organisatie loopt het risico om slachtoffer te worden van fraude. Om tegen dit risico te wapenen worden beheersmaatregelen getroffen. In 2023 is een frauderisicoanalyse uitgevoerd met de conclusie dat frauderisico's in voldoende mate beheerst worden. Desondanks is het risico op fraude niet uit te sluiten. Het frauderisico bestaat uit drie elementen: | Risk & Compliance / Control | 15% | € 1.500 | |||
Vorderingen op personen/ bedrijven zijn niet te innen | Het toepassen van bestuursdwang (artikel 5.3.1 Awb) is één van de handhavingsinstrumenten die gemeenten hebben tegen overtredingen van de wet en illegale situaties. Het risico bestaat dat de dwangsom vervolgens niet geïnd kan worden. Dit geldt ook voor andere vorderingen die de gemeente heeft op personen of bedrijven. | Financiën | 30% | € 300 | |||
ICT-systemen zijn door informatiebeveiligings-incidenten (o.a. ransomware) niet beschikbaar | Discontinuïteit van bedrijfsvoering als gevolg van het niet beschikbaar zijn van systemen. Kosten van herstel van informatiesystemen en data. Kosten om via tijdelijke maatregelen (bijv. continuïteitsplan ICT) te voorzien in continuïteit van kritieke processen. | ICT | 5% | € 3.000 | |||
Subsidies | Voor projecten op het gebied van verkeer, economie en bodem wordt gebruik gemaakt van (provinciale) subsidies. Het risico bestaat dat door de krappe arbeidsmarkt, ziekte en tegenvallers in de uitvoering projecten niet tijdig gerealiseerd kunnen worden. Daardoor kunnen subsidies niet binnen de gestelde termijn besteed worden. Ook kan een verantwoording die onvolledig is of fouten bevat, ertoe leiden dat het recht op de subsidie vervalt. | Ruimtelijk beleid | 50% | € 500 | |||
Invoering Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) | Private kwaliteitsborgers zijn na invoering Wkb belast met het toezichthouden op bouwwerken uit gevolgklasse 1. Deze taak is vanaf de invoering Wkb niet meer bij de ODMH belegd (zowel toezicht als vergunningverlening). De ODMH/gemeente heeft echter wel de wettelijke taak om de kwaliteitsborger te beoordelen op onder andere de certificering en het borgingsplan (dit naast administratieve handelingen). Deze kosten mogen niet gedekt worden uit legesinkomsten. | Ruimtelijk beleid | 75% | € 150 | |||
Niet voldoen aan privacywetgeving (AVG) | Gemeenten verwerken voor de uitvoering van hun taken persoonsgegevens. Op grond van de Algemene verordening gegevensbescherming zijn gemeenten ertoe gehouden om zorgvuldige verwerking van deze gegevens aantoonbaar te waarborgen. De wetgeving is stevig, onder andere door het stellen van hoge boetes. Daarnaast zijn de inhoudelijke eisen streng, zoals het aanstellen van een data protection officer, het uitvoeren van risico-analyses, zogenoemde data privacy impact assessments (DPIA’s) en het hebben van een actueel verwerkingenregister. Het risico blijft altijd aanwezig dat persoonsgegevens onzorgvuldig worden verwerkt, waaruit datalekken kunnen ontstaan. Dit kan leiden tot financiële schade, zoals opgelegde boetes door de Autoriteit Persoonsgegevens. Ook kunnen datalekken of incidenten betrokkenen ernstig schaden en kan imagoschade ontstaan voor de organisatie als een lek of incident bijvoorbeeld in de media veel aandacht krijgt. | AVG-Privacy | 10% | € 1.000 | |||
Saldo financieringsfunctie valt lager uit dan begroot | Volumerisico is het risico dat er een mismatch is tussen de werkelijke en de begrote financieringsbehoefte. Als het werkelijk investeringsniveau lager uitvalt dan ingeschat leidt dit tot een intern rentenadeel, doordat er minder doorbelast kan worden aan het betreffende project. Voor het onttrekken van geld, betaalt de gemeente een vergoeding (rente). De rente wordt vervolgens intern doorbelast aan het betreffende project of dienstonderdeel. Voor het doorbelasten wordt een omslagrente gehanteerd en gefixeerd in de begroting. Dit brengt financiële- en beheerstechnische risico's met zich mee. Omslagrente is van hetgeen het BBV voorschrijft voor 2025 1,90%. | Treasury | 50% | € 100 | |||
Open einde regeling WMO | De Wet Maatschappelijke ondersteuning (WMO) is een open-einde regeling en kent daardoor geen bestedingsplafond. Hierdoor moet de gemeente ondersteuning blijven leveren aan haar inwoners, ook als het budget voor het betreffende jaar niet toereikend is. Aankomende jaren wordt als gevolg van de demografische ontwikkelingen en de in gang gezette beweging naar langer thuis wonen extra druk verwacht op de WMO- middelen. Uitvoering van de WMO doet de gemeente zelf. Als mitigerende maatregel voor het beheersbaar houden van de kosten voor ondersteuning vanuit de Jeugdwet en de WMO is het maatregelenpakket van Berenschot in gang gezet. Voorzichtigheidshalve moet desalniettemin rekening worden gehouden met het risico dat de realisatie van de reeds ingeboekte besparingen die uit het maatregelenpakket voortvloeien een ander tempo kent, dan wel mogelijk tegen valt. | WMO | 30% | € 250 | |||
Gladheidsbestrijding | Het risico op een extreme winter. Extra kosten voor de gemeente doordat er meer gladheidsbestrijding moet worden uitgevoerd. | Beheer Openbare Ruimte | 40% | € 150 | |||
Onderhoud sportaccommodaties | Onderhoud van de sportaccommodaties is opgenomen in het meerjarig onderhoudsplan. Het risico is dat het budget niet toereikend is. Terwijl het onderhoud wel uitgevoerd moet worden. | Vastgoed | 60% | € 100 | |||
Stormschade | Het risico van zeer zware stormen wat extra kosten voor de gemeente betekent. Zoals het ruimen van bomen en vorstschade. | Beheer Openbare Ruimte | 70% | € 75 | |||
Kosten versnelde transformatie jeugdhulp plus | In de jeugdhulp plus wordt al enkele jaren gewerkt aan de afbouw van gesloten plaatsingen. Deze ontwikkeling is echter versneld door zowel een landelijke maatschappelijke beweging als een motie in de Tweede Kamer voor de afbouw van jeugdhulp plus. Hierdoor gaat de afbouw van deze locatiegebonden zorg sneller dan aanvankelijk was ingeschat. Dit heeft gevolgen voor de bedrijfsvoering van de aanbieders. Midden-Holland is als kleine regio hierin een kleine speler: accounthouders voor deze partijen zijn Den Haag of Rotterdam. | Sociaal Domein | 40% | € 120 | |||
Bruikleenscholen | Onze gemeente is verantwoordelijk voor onderhoud van momenteel acht bruikleenscholen. Het risico is dat het budget niet toereikend is, terwijl wel antikraak maatregelen en/of het onderhoud uitgevoerd moet worden aan deze scholen. | Onderwijs | 20% | € 100 | |||
Borgstelling via het Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW) en WSW-borgstellingen voor woningcorporaties | Dit risico betreft aan particulieren en aan woningcorporaties verstrekte geldleningen waarvoor waarborgfondsen optreden als borg; de gemeente fungeert als achtervang (als secundaire of tertiaire zekerheid). De gemeente zal pas op deze borgstellingen worden aangesproken als het garantievermogen van de waarborgfondsen onvoldoende is om de betalingsverplichtingen voor rente en aflossing van de gewaarborgde geldleningen over te nemen van de in gebreke blijvende instelling. | Treasury | 5% | € 50 | |||
Herstel dek Ecopark | De verzekeraar keert mogelijk niet alle kosten uit voor het herstel, alleen de materiële kosten. Mogelijk niet de kosten voor een tijdelijke verplaatsing, et cetera. Verder is de uitkering mogelijk een lump-sum bedrag, waar de werkelijke kosten van kunnen afwijken. | Juridisch | 70% | € 300 | |||
Nieuwe verordening WMO en Jeugdhulp | De nieuwe verordening WMO en Jeugdhulp vraagt logischerwijs van de consulenten gedeeltelijk een andere insteek in het contact met inwoners. Er is een risico op toename klachten en bezwaren op afwijzing beschikkingen. Risico wordt geschat op € 200K van mogelijke beschikkingen die na bezwaar toch moeten worden beschikt. | Sociaal Domein | 50% | € 200 | |||
Tussentijdse verkiezingen | Bij een eventuele val van het kabinet vinden er eerder landelijke verkiezingen plaats. Daar is niet voor begroot in het budget voor verkiezingen. | Dienstverlening | 25% | € 350 | |||
Waterschade | Waterschade aan de openbare ruimte als gevolg van extreme buien. | Openbare ruimte | 10% | € 1.000 | |||
Goudse ondergrond | De bodemgesteldheid van Gouda brengt onzekerheid met zich mee en kan leiden tot onvoorziene tegenvallers. | Openbare ruimte | 10% | € 2.000 | |||