Toelichting op de balans per 31 december 2025: passiva

Vaste passiva

Eigen vermogen

Het volgende overzicht toont het verloop van de afzonderlijke reserves. Naast de toevoegingen en de onttrekkingen tijdens het begrotingsjaar worden ook de verminderingen wegens afschrijvingen in beeld gebracht evenals de mutaties op grond van de resultaatbestemming van het voorafgaande jaar.

Toelichting per reserve

Algemene reserve

De Algemene reserve is de buffer voor financiële tegenvallers van de gemeente. Het resultaat van de jaarrekening wordt op deze reserve afgewikkeld.

Reserve Afschrijvingslasten vervangingsinvesteringen openbare ruimte

Het doel van deze reserve is het opvangen van de kapitaallasten van investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut.

Reserve (Co)financiering regionale projecten

De reserve is bestemd voor de aanpak regionale projecten die gezamenlijk worden gefinancierd.

Reserve Parkeren

Het doel van deze reserve is de dekking van kosten voor aanleg van (vervangende) parkeerplaatsen, het treffen van parkeer regulerende maatregelen en andere voorzieningen in het kader van het betaald en/of belanghebbenden parkeren. De reserve wordt gevoed door afkoopsommen die moeten worden betaald als bij de afgifte van bouwvergunningen niet (volledig) kan worden voldaan aan de normering van het aantal te realiseren parkeerplaatsen op eigen terrein.

Reserve Organisatieontwikkeling

Deze reserve wordt breed ingezet ter dekking van zowel reeds in gang gezette als toekomstige organisatieontwikkelingen.

Reserve Wijkontwikkeling

Dekking van de kosten van wijkontwikkelingsprojecten. Het doel van de wijkontwikkeling is om de leefbaarheid in de wijken te verbeteren door het uitvoeren van fysieke projecten in samenspraak met de bewoners. Het gaat daarbij om de herinrichting van de openbare ruimte, maar ook om verbetering van de woningvoorraad. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de twee betrokken woningbouw corporaties. De kosten en opbrengsten die de gemeente hiervoor maakt worden vanaf 2004 verrekend via de reserve Wijkontwikkeling. Jaarlijks wordt aan de hand van het verwachte projectverloop van deze reserve een prognose gemaakt.

Reserve Niet gesprongen explosieven WO2

Deze reserve dient als dekking van de kosten van onderzoek naar en het opruimen van niet gesprongen explosieven uit de Tweede Wereldoorlog (WO2) voor het Lombok-terrein.

Reserve Maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen

Op 12 juni 2024 heeft de raad ingestemd met het voorstel voor de oprichting van een gemeenschappelijke regeling jeugd en wmo (GRJW). Hierin is besloten dat per 1 januari 2025 de reserve Maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen wordt overgedragen aan deze gemeenschappelijke regeling.

Reserve Cultuur en erfgoedfonds

Het doel van deze reserve is het meerjarig beschikbaar houden van de middelen uit het cultuur- en erfgoedfonds.

Reserve Zuidelijk stationsgebied

Op 22 juni 2016 heeft de raad ingestemd met de herontwikkeling Zuidelijk Stationsgebied. De reserve Spoorse doorsnijdingen en de reserve Ketenmobiliteit zijn opgeheven en samengevoegd tot deze reserve. De reserve is eveneens gevoed met de subsidies die reeds voor dit project zijn ontvangen. Het betreft een reserve ter dekking van de plankosten in het project Zuidelijk stationsgebied.

Reserve Revitalisering Goudse Poort

Het vrije deel van de reserve dat kan worden ingezet ten behoeve van de infrastructuur in de Goudse Poort.

Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden Bolwerk

Deze reserve dient als dekking van de kosten van nog uit te voeren civieltechnische werken en bijbehorende plankosten van de voormalige grondexploitatie Bolwerk.

Reserve Versnellen woningbouw en (gebieds)transformatie

Het doen van deze reserve is het versnellen van de woningbouw. De onttrekking vindt plaats op basis van werkelijk gemaakte kosten voor deze (civieltechnische) werken.

Reserve Groenfonds

Het doel van deze reserve is het realiseren van nieuw groen en water in samenhang met het te realiseren Klimaatadaptatieplan.

Reserve Onderwijshuisvesting

Deze reserve wordt ingezet voor eenmalige exploitatiekosten van het IHP gedurende de looptijd van het IHP en daarna mogelijk voor dekking van toekomstige kapitaallasten.

Reserve Omgevingswet

Deze reserve wordt ingezet voor dekking van de meerkosten (ten opzichte van de reguliere exploitatie) met betrekking tot beleid en werkwijze "Omgevingswet".

Reserve investeringen riool

Het doel van deze reserve is het voordelig resultaat op riool beschikbaar houden voor de bepaling van de rioolheffing.

Reserve investeringen afval

Het doel van deze reserve is het voordelig resultaat op afval beschikbaar houden voor bepaling van de afvalstoffenheffing.

Reserve ZeroEmissieZone

Deze reserve dient als dekking van incidentele (exploitatie- en investerings) lasten gerelateerd aan de invoering van de Zero Emissie Zone.

Reserve Waterfonds

Het doel van deze reserve is het uitbreiden van historisch water in de binnenstad, verbeteren van vaarverbindingen, waar van toepassing geïnspireerd door de ambities vanuit de Watervisie van de Wateralliantie. (Zie RB 08-02-2023).

Reserve Duurzaamheidsfonds

Het doel van deze reserve is het verstrekken van duurzaamheidsleningen waardoor doelgroepen in staat zijn om investeringen te doen in het verduurzamen van hun gebouw of woning. (Zie Raadsbehandeling 27 sept 2023 Verordening Duurzaamheidsfonds, dossiernummer 7397).

Reserve Klimaat, energie en duurzame mobiliteit

Het doel van deze reserve is het meerjarig beschikbaar hebben van middelen programma Energie en Klimaat, ook in het kader van het CO2-neutraal maken van Gouda / aanpak Duurzame Mobiliteit.

Reserve Programma vluchtelingenopvang

Het doel van deze reserve is beschikbaar gestelde rijksmiddelen beschikbaar houden ten behoeve van (opvang van) vluchtelingen.

Reserve Groot onderhoud vastgoed

Het doel van de reserve is het reserveren van de vrijgevallen middelen (€ 2.787.000) uit de 4 voorzieningen groot onderhoud (gemeentelijke gebouwen en panden, huis van de stad, schouwburg en parkeergarage), in afwachting van het opstellen van nieuwe MJOP’s voor deze 4 onderwerpen. Zolang de nieuwe MJOP's niet zijn vastgesteld wordt het meerjarig planmatig onderhoud uit deze reserve betaald.

Reserve Incidentele herstelacties openbare ruimte

Doel is de intensiveringsslag op het dagelijks onderhoud van de openbare ruimte.

Reserve Afschrijvingslasten Revitalisering Goudse Poort

Deze reserve dient als dekking van de afschrijvingslasten voor gedane investeringen voor infrastructuur in de Goudse Poort.

Reserve Afschrijvingslasten Burgemeester Martenssingel

Deze reserve dient als dekking van de afschrijvingslasten voor de verbouwing van de Burgemeester Martenssingel 15, ten behoeve van de ISK (internationale schakelklas).

Reserve Spoorzone (niet-grex)

Het doel is dekking van bovenlokale en gemeenschappelijke investeringen in Spoorzone-gebied (niet zijnde de grondexploitatie Spoorzone).

Reserve Vereveningsfonds betaalbaar wonen

Het is niet altijd mogelijk om aan de eis van betaalbaar wonen te voldoen. Als realisatie van het project vanuit gemeentelijk perspectief wenselijk is, kan de verplichting worden afgekocht via een bijdrage aan het fonds (reserve) betaalbaar wonen. Via dit fonds (reserve) kan de gemeente op andere locaties zelf extra woningen realiseren en/of financieel bijdragen aan projecten waar hogere woonambities worden gerealiseerd.

Reserve Afschrijvingslasten investeringen Groenfonds

De uitgaven voor groenfonds-projecten zijn investeringsuitgaven. Deze worden vanaf 2025 op een investeringsbudget verantwoord. Verrekening van deze uitgaven met een gewone reserve (in dit geval de reserve Groenfonds) is niet toegestaan. Daarom heeft de raad op 10 december de reserve Afschrijvingslasten investeringen groenfonds (RAIG) ingesteld. De afschrijvingslasten van de investeringsbudgetten voor groenfonds-projecten worden gedekt door onttrekkingen uit deze reserve. De RAIG wordt gevoed vanuit de reserve Groenfonds.

Voorzieningen

Het volgende overzicht toont het verloop van de afzonderlijke voorzieningen. Naast de toevoegingen en de aanwendingen of bestedingen tijdens het begrotingsjaar wordt in voorkomende gevallen ook de vrijval in beeld gebracht als een voorziening gedeeltelijk of geheel niet meer nodig is.

Toelichting per voorziening

Voorziening spaaruren verlof

De voorziening is bestemd voor de dekking van toekomstige verplichtingen die voortvloeiden uit de binnen de organisatie opgebouwde spaaruren.

Voorziening deelname grondbank Zuidplas

De Grondbank Zuidplas bereidt in 2026 de overdracht van alle gronden aan de gemeente Zuidplas voor. De voorgenomen verkoopprijs ligt € 22 miljoen lager dan de boekwaarde op het moment van overdracht. Dit leidt tot een verwacht tekort dat volgens de deelnemersverhouding moet worden aangevuld voordat de Grondbank kan worden geliquideerd. Op basis van de huidige inzichten bedraagt het aandeel van de gemeente Gouda in het tekort 6%, overeenkomend met een bedrag van € 1.320.000.

Tijdens de interim‑controle 2025 heeft de accountant van de Grondbank vastgesteld dat het te verwachten tekort met voldoende zekerheid vaststaat. De Grondbank moet daarom in 2025 een verliesvoorziening van € 22 miljoen vormen, vooruitlopend op de aanpassing van de begroting 2026. De gemeente Gouda heeft naar rato van haar deelnamepercentage eveneens een voorziening treffen voor het verwachte tekort. Het te vormen bedrag bedraagt € 1.320.000.

Voorziening pensioenaanspraken (voormalig) wethouders

Op grond van wettelijke verplichtingen (artikel 44 van het BBV) en ter financiering van de opgebouwde pensioenaanspraken en -rechten op (partner)pensioen van (voormalig) wethouders is een voorziening noodzakelijk. Er bestaat de mogelijkheid dat op moment dat de voorziening aan het ABP wordt overgedragen er vrijval of aanvullende dotatie moet zijn van de voorziening door bijvoorbeeld rentewijziging. Ook de einddatum waarop de overdracht naar het ABP plaatsvindt kan gevolgen hebben voor de hoogte van het in te brengen bedrag.

Voorziening grex Spoorzone

Deze voorziening dient conform BBV, art 44, lid 1 ingesteld voor een verwacht berekend verlies. Voor maximaal de boekwaarde van de grondexploitatie Spoorzone, wordt deze in mindering gebracht van de voorraden. Het restant van de voorziening wordt onder de post voorziening bouwgrond in exploitatie gerubriceerd.

Voorziening RVU (regeling vervroegd uittreden)

Voor ex-medewerkers die op basis van de regeling vervroegd uittreden geen activiteiten/prestaties voor de gemeente verrichten, dient een voorziening te worden getroffen voor de financiële verplichting die de gemeente tegenover de ex-medewerker en de fiscus heeft op basis van deze regeling. Dat betekent voor alle jaren tot aan de AOW datum. Het doel is het treffen van een voorziening voor betalingen aan medewerkers die gebruik maken van de regeling vervroegd uittreden.

Voorziening wachtgeld wethouders

Volgens de notitie "Het BBV & Arbeidskostengerelateerde verplichtingen" dienen voor wachtgelden voor wethouders een voorziening te worden gevormd ter dekking van de toekomstige uitgaven voor deze wachtgelden.

Voorziening verhuurdersonderhoud Schouwburg

Deze voorziening is bestemd voor het nivelleren van de uitgaven verhuurdersonderhoud aan het schouwburg-complex gelegen aan de Boelekade 67.

Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen

Deze voorziening is bestemd voor het nivelleren van uitgaven aan planmatig onderhoud aan gemeentelijk pandenbezit. Dit betreft de ”onderhoudsvoorziening Onderhoud” zoals deze in het raadsbesluit van 11 december 2024 ‘Actualisatie MeerjarenOnderhoudsPlan gemeentelijke gebouwen’ is opgenomen. Het betreft de onderhoudsvoorziening voor alle gemeentelijk gebouwen, behalve waarvoor een aparte voorziening is ingesteld (bijv. dienstgebouwen en de schouwburg).

Voorziening groot onderhoud openbare ruimte

Deze voorziening is bestemd voor de egalisatie van meerjarige kosten groot onderhoud openbare ruimte. Toevoeging gebeurt ten laste van de exploitatie op basis van het actuele door de Raad vastgestelde Beheerplan Groot Onderhoud en Vervanging Openbare Ruimte. Onttrekking gebeurt op basis van het actuele door de Raad vastgestelde Beheerplan Groot Onderhoud en Vervanging Openbare Ruimte.

Voorziening onderhoud Dienstgebouwen

De voorziening is voornamelijk bestemd voor het nivelleren van de uitgaven van planmatig onderhoud aan het Huis van de Stad.

Voorziening onderhoud Parkeergarage

Deze voorziening is bestemd voor het nivelleren van uitgaven van planmatig onderhoud aan de Stationsgarage.

Voorziening onderhoud Burg. Martenssingel 15

Deze voorziening is bestemd voor het nivelleren van uitgaven van planmatig onderhoud van het gebouw aan de Burgemeester Martenssingel 15.

Voorziening pijporgel aula begraafplaats

Deze voorziening heeft betrekking op een legaat dat door de gemeente Gouda als legataris wordt beheerd. Het legaat dient gebruikt te worden voor de aanschaf en het onderhoud van het pijporgel op de begraafplaats IJsselhof te Gouda.

Voorziening verwerking afvalstoffen

Bij de inzameling en verwerking van afvalstoffen is volledige kostendekking uitgangspunt. Deze voorziening is voor het egaliseren van de afvalstoffenheffing tarieven.

Voorziening riolering (spaardeel)

Dit betreft een voorziening voor vervangingsinvesteringen riool (het spaardeel). Toevoeging vindt plaats vanuit tariefopbrengsten, voor het sparen voor investeringen. Onttrekking voor het dekken van investeringen in riolering.

Voorziening afkoopsom onderhoud Steinse Groen

Van de provincie Zuid-Holland is een bedrag van € 45.000 ontvangen om het dagelijks onderhoud aan de ecologische verbinding Steinse Groen voor een periode van 12 jaar af te kopen. Vanaf 2021 wordt jaarlijks een twaalfde deel ten laste van de voorziening en ten gunste van de exploitatie gebracht.

Voorziening riolering (egalisatiedeel)

Dit betreft een voorziening voor het egaliseren van de rioolheffing tarieven (het egalisatiedeel). Toevoeging vindt plaats vanuit tarief opbrengsten indien sprake is van hogere opbrengst dan de kosten. Onttrekking indien sprake is van een lagere opbrengst dan de kosten.

Vaste schulden met rentetypische looptijd van één jaar of langer

Onderhandse leningen

Waarborgsommen