Financiële samenvatting

In de onderstaande tabel is het financieel resultaat 2025 - voor en na inzet van reserves - opgenomen. Hierbij zijn de verschillen tussen de Begroting 2025 en de jaarrekening 2025 vermeld. In deze financiële samenvatting zijn de financiële verschillen op hoofdlijnen toegelicht. In de afzonderlijke programma’s zijn de verschillen meer gedetailleerd weergegeven.

Elk jaar worden diverse incidentele lasten en baten verrekend met de Algemene reserve en bestemmingsreserves. In 2025 zijn incidentele uitgaven voor diverse projecten verrekend met de reserve. Bij diverse projecten zijn niet alle kosten daadwerkelijk gemaakt zoals begroot (zie hiervoor het overzicht inzet reserves in hoofdstuk 5.5 "Incidentele en structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves"). Hierdoor wordt per saldo € 5.921.000 minder onttrokken aan de reserves.*

* Tegenover een lagere onttrekking aan de reserves staan lagere kosten van dezelfde omvang bij het saldo van baten en lasten. Hierdoor hebben deze verschillen geen effect op het resultaat na inzet van reserves.

Hoofdlijnenanalyse

Na het verwerken van de raadsbesluiten tot en met december 2025 (begroting na wijziging) was rekening gehouden met een positief saldo van € 6,8 miljoen. Dit resultaat is door ontwikkelingen verbeterd met € 10,1 miljoen naar een positief saldo van € 16,8 miljoen. Deze ontwikkelingen zijn op hoofdlijnen hierna vermeld.

Toelichting op de mutaties

1. 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

Voorgesteld wordt de grondexploitatie Spoorzone af te sluiten. Hierdoor worden de kosten van 2025 in de exploitatie genomen, in plaats van dat deze bijgeschreven zouden worden op de boekwaarde. Hier staat tegenover dat de voorziening voor het verlies vrij valt. Van dit voordeel dient nog een aantal kosten in 2026 en verder te worden betaald. Dit wordt bij de resultaatbestemming voorgesteld.

2. 4.2 Onderwijshuisvesting

Het budget voor de sloop van tijdelijke voorzieningen is niet besteed doordat de voorzieningen langer zijn gebruikt. Daarnaast waren de huurinkomsten (baten) niet volledig begroot.

3. 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Het voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt doordat het budget voor inhuur om te voldoen aan de regionale afspraken voor leerlingzaken niet nodig was in het verslagjaar.

4. 7.2 Riolering

De onderschrijding bij de lasten op dit taakveld wordt met name veroorzaakt door lagere kosten voor onderzoek-advies werkzaamheden en ondersteuning door inhuur derden. Daarnaast zijn door fasering van werkzaamheden minder werkzaamheden groot onderhoud uitgevoerd. Verder waren er in 2025 incidenteel lagere opbrengsten heffingen (onder andere door verrekening nagekomen jaren).

5. 8.1 Ruimtelijke ordening

De accountant van de Grondbank heeft de interim-controle voor de jaarrekening uitgevoerd. Daarin heeft hij aangegeven dat door de Grondbank, op basis van de ontwikkelingen in de jaarrekening 2025, een verliesvoorziening moet worden getroffen. De voorziening is nodig vooruitlopend op het opnemen van de vordering op de deelnemers in de (gewijzigde) begroting 2026. Dit betekent dat Gouda, naar rato van haar deelnemers-percentage, ook een verliesvoorziening moet treffen.

6. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Dit voordeel is voornamelijk incidenteel door aflopende projecten zoals overgang RWO /GRJW en nieuwe projecten zoals Gouwe Huse en middelen statushouders/vluchtelingen.

7. 6.3 Inkomensregelingen

Het voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er minder is uitgegeven aan diverse minima regelingen dan begroot.

8. 6.5 Arbeidsparticipatie

Het voordeel word voornamelijk veroorzaakt doordat er minder re-integratie en medische diagnoses zijn ingezet dan begroot. Dit heeft te maken met de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, meer inzet van ProWork en de dienstverlening van de regionale arbeidsmarkt. Ook zijn de kosten van medische diagnoses lager dan voorheen.

9. 1.2 Openbare orde en veiligheid

Het voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt door de vrijval van de restantmiddelen uit de Reserve niet-gesprongen explosieven WO2. De vergoeding die verstrekt is aan de projectontwikkelaar is veel lager dan mogelijk zou zijn geweest omdat er feitelijk geen explosieven gevonden zijn.

10. 0.4 Overhead

Op basis van de nota WaVa wordt overhead doorbelast naar investeringen en grondexploitaties. Vanwege een hogere personele inzet op investeringen en grondexploitaties is in 2025 meer overhead doorbelast. Deze hogere doorbelasting zorgt voor een voordeel op het taakveld 0.4 overhead.

11. 0.5 Treasury

In 2025 waren de rentelasten lager door een lager rentetarief en later aantrekken van leningen (totaal € 343.000 voordeel). De rentebaten vielen € 193.000 hoger uit, o.a. door rente op rekening‑courant (Schatkist en BNG), rente op belastingvorderingen en BSGR‑rekening, plus rente op verstrekte leningen.

12. 0.63 Parkeerbelasting

Bij de 2e bestuursrapportage 2025 zijn de parkeerinkomsten geactualiseerd. Eind 2025 bleek dat er toch meer inkomsten op parkeren zijn gerealiseerd. Deze worden onder andere veroorzaakt door hogere inkomsten uit straat- en terreinparkeren. Dat is voor een deel toe te schrijven aan de tijdelijke sluiting Stationsgarage en de daarmee samenhangende zoektocht naar vervangende parkeerplekken. Parkeervergunningen kent hogere inkomsten als gevolg van tariefsaanpassing sector 1 en ook het effect uitbreiding gereguleerd gebied is hoger dan bij de 2e bestuursrapportage 2025 berekend kon worden. Dat heeft voornamelijk te maken met de opstart van dat gereguleerd parkeren. Tot slot zijn de inkomsten naheffingsaanslagen hoger doordat het aantal naheffingsaanslagen hoger is dan voorzien.

13. 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

De decembercirculaire 2025 gemeentefonds heeft geleid tot € 1.000.000 extra baten. Verder hebben in 2025 de van het rijk ontvangen actualisaties met betrekking tot 2024 geleid tot € 106.000 hogere baten dan begroot.

14. 0.8 Overige baten en lasten

De kosten voor organisatieontwikkeling worden afhankelijk van het type kosten deels op taakveld 0.8 (programma 8) en taakveld 0.4. (programma 7) verantwoord . Van te voren is dit niet helemaal goed in te schatten. In 2025 zijn de kosten voor programma 8 lager dan begroot, bij programma 7 hoger. Per saldo zijn de kosten lager dan begroot.

Twee stelposten zijn niet volledig benut: looncompensatie (€ 152.000) en taakmutaties algemene uitkering (€ 267.000). Nagenoeg de volledige stelpost looncompensatie (€ 1.798.000) is verdeeld over de programma's om de kosten van de gestegen lonen op grond van de CAO te kunnen dekken. Op de stelpost taakmutaties zijn de middelen van de taakmutaties uit de gemeentefondscirculaires beland. Deze konden voor een deel niet meer via een begrotingswijziging naar de programma's worden overgeheveld. Maar de uitgaven daarvoor zijn daar wel verantwoord.

15. Overige mutaties

Dit betreft diverse overige mutaties binnen de programma's.

Structureel en incidenteel resultaat

Het onderscheid tussen structurele en incidentele resultaten is van belang voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. In het algemeen geldt dat de gemeente structurele taken uitvoert en daarvoor structurele lasten raamt in de begroting. Structurele lasten en baten zijn de regel, incidentele lasten en baten zijn de uitzondering.

Het positieve saldo van € 16.842.000 is opgebouwd is uit een structureel voordeel van € 11.229.000 en een incidenteel voordeel van € 5.614.000.

Ontwikkeling reservepositie

Het beleid is om rekeningresultaten te verrekenen met de Algemene reserve. We stellen voor om het positieveresultaat van afgerond € 15.371.000 (na resultaatbestemming) te verrekenen met de Algemene reserve. Het effect van dit voorstel is in de onderstaande tabel weergegeven.

Resultaatbestemmingen

De Jaarrekening 2025 sluit met een positief saldo van € 16.842.000. Het voorstel aan de raad is om vanuit dit rekeningsaldo een aantal verrekeningen met reserves te laten plaatsvinden (totaal € 1.471.000):

a. € 80.000 toe te voegen aan de reserve Parkeren;

b. € 105.000 toe te voegen aan de reserve Versnelling Woningbouw;

c. € 350.000 toe te voegen aan de reserve Infrastructuur Spoorzone;

d. € 185.000 toe te voegen aan de reserve Groenfonds;

e. € 751.000 toe te voegen aan de reserve Spoorzone (niet grex);

f. het restant van het rekeningresultaat, te weten € 15.371.000, toe te voegen aan de Algemene reserve.

Toelichting op de resultaatbestemmingen

a. Reserve Parkeren

Het afgelopen jaar is er bij een tweetal bouwprojecten een bedrag in rekening gebracht vanwege het niet voldoen aan de norm voor parkeren. Voorgesteld wordt om deze middelen toe te voegen aan de reserve Parkeren.

b. Reserve Versnelling Woningbouw

Op basis van de SiSa regeling J17-Realisatiestimulans ontvangt Gouda € 105.000 voor woningen met een bouwstart in 2025. Voorgesteld wordt om dit bedrag te doteren aan de reserve Versnelling woningbouw om de middelen toekomstig beschikbaar te houden ten behoeve van de woningbouwopgaven en de daarmee samenhangende brede mobiliteitsopgave.

De gemeente Gouda heeft de gemeentelijke bouwkavels binnen de Goudse Spoorzone verkocht. Daardoor zal de grondexploitatie Spoorzone afgesloten worden. Na afsluiting van de grondexploitatie komt het restant van de voorziening vrij. Voorgesteld wordt om hiervan een bedrag van € 885.000 toe te voegen aan drie reserves, te weten reserve Infrastructuur Spoorzone, reserve Groenfonds en reserve Spoorzone (niet grex):

c. Reserve Infrastructuur Spoorzone

In de voorziening grondexploitatie Spoorzone is een budget van € 350.000 gereserveerd voor de realisatie van een nieuwe oversteek voor voetgangers en fietsers aan de Burgemeester Jamessingel. De realisatie van een nieuwe oversteek zal gecombineerd worden met andere geplande werkzaamheden aan de Burgemeester Jamessingel. Voorgesteld wordt om dit budget toe te voegen aan het werkbudget voor de Burgemeester Jamessingel via de reserve Infrastructuur Spoorzone.

d. Reserve Groenfonds

In de grondexploitatie Spoorzone is een budget van € 185.000 gereserveerd voor een kwaliteitsimpuls aan het plein rond het Huis van de Stad in de komende jaren. Voorgesteld wordt om dit bedrag toe te voegen aan de reserve Groenfonds.

e. Reserve Spoorzone (niet grex)

De gemeente is facilitair ondersteunend aan de hotelkavel binnen de Goudse Spoorzone. In de grondexploitatie Spoorzone is een budget van € 100.000 voor de planvorming van deze hotelkavel gereserveerd. Omdat de planvorming rondom de hotelkavel nog niet is afgerond, wordt voorgesteld het bestaande plankostenbudget toe te voegen aan de reserve Spoorzone.
Daarnaast is de gemeente facilitair betrokken bij de laatste bouwkavel van de NS. Voor resterende kosten (zoals bouwrijp en woonrijp maken NS kavel) wordt voorgesteld een nazorgbudget van € 250.000 toe te voegen aan de reserve Spoorzone. Deze reserve is op 7 november 2023 ingesteld bij de Nota Kostenverhaal, waarbij dit de eerste storting is.

Budgetoverhevelingen 2025 - 2026

In de onderstaande tabel is het voorstel aan de raad tot budgetoverhevelingen 2025 - 2026 weergegeven. Aan deze budgetoverhevelingen liggen veelal verplichtingen ten grondslag, zoals subsidieverplichtingen en regionaal budget. Het budget wordt door een begrotingswijziging in het boekjaar 2026 beschikbaar gesteld. Voor een uitgebreide toelichting op de mutaties wordt verwezen naar de afzonderlijke programma analyses.